Co to jest Sankcja Kredytu Darmowego?
Sankcja Kredytu Darmowego to mechanizm, który chroni konsumentów przed nieuczciwymi praktykami instytucji finansowych (np. banków), które zawierają z konsumentami umowy sprzeczne z ustawą o kredycie konsumenckim. W przypadku wystąpienia jednego z wymienionych w ustawie naruszeń, na pożyczkodawcy ciąży obowiązek zwrotu pobranych odsetek, prowizji i innych kosztów związanych z kredytem lub pożyczką. W efekcie zastosowania Sankcji Kredytu Darmowego, konsument musi zwrócić tylko nominalną kwotę kredytu (lub pożyczki) wypłaconą przez Bank, bez dodatkowych opłat.
Złożenie oświadczenie o zastosowaniu Sankcji Kredytu Darmowego
Po analizie umowy pożyczki pod kątem wystąpienia naruszeń ustawy o kredycie konsumenckim i ich zestawieniu z art. 45 ust. 1 ustawy, pierwszym krokiem jest wysłanie do instytucji finansowej oświadczenia o zastosowaniu Sankcji Kredytu Darmowego wraz z wezwaniem do zapłaty pobranych odsetek, prowizji i innych kosztów. Oświadczenie to jest kluczowym elementem całego procesu albowiem umożliwia późniejsze dochodzenie roszczeń na drodze sądowej. Bardzo ważne jest dokładne opisanie w oświadczeniu wykrytych wad umowy wraz zestawieniem ich z konkretnymi przepisami ustawy o kredycie konsumenckim. Równie ważny jest termin na jego złożenie. Zgodnie z ustawą kredytobiorca ma na to najwyżej 1 rok od dnia wykonania umowy. I tutaj pojawiają się rozbieżności w orzecznictwie polskich sądów w zakresie początkowego momentu jego liczenia. Niektóre sądy uważają, że termin ten biegnie od momentu wypłaty środków z tytułu umowy pożyczki, natomiast druga, przeważająca koncepcja przewiduje, że termin ten zaczyna biec dopiero od momentu spłaty pożyczki przez kredytobiorcę. Kluczowe jest więc niezwłoczne podjęcie decyzji o analizie umowy i skierowaniem ewentualnego pisma do banku.
Jakie uchybienia banków występują najczęściej?
Najczęściej pojawiającym się zarzutem kierowanym w ramach złożonego oświadczenia o skorzystaniu z Sankcji Kredytu Darmowego jest pobieranie przez instytucję finansową odsetek od kredytowanych kosztów pożyczki. Pożyczkodawcy niejednokrotnie stosują mechanizm polegający na tym, że na kwotę pożyczki składa się całkowita kwota pożyczki (czyli kwota, która wypłacana jest klientowi) oraz koszt jej udzielenia np.: prowizja. Kwota pożyczki podlega oprocentowaniu w całości. Oznacza to, że Bank nie tylko oprocentowuje kwotę faktycznie wypłaconego kapitału ale i kwotę prowizji, którą sam sobie pobiera najczęściej w momencie wypłaty środków z pożyczki.
Innym najczęściej pojawiającym się naruszeniem – będącym konsekwencją pobierania odsetek od kredytowanych kosztów pożyczki – jest zaniżenie RRSO, a także nie przedstawienie w umowie wszystkich założeń do jego obliczenia. Kolejnym pojawiającym się w orzecznictwie naruszeniem jest zarzut uchybienia obowiązkowi informacyjnemu w zakresie sposobu informowania konsumenta o możliwości zmian opłat związanych z wykonywaniem umowy oraz brak przejrzystości klauzuli zmiennego oprocentowania. Powyższe zarzuty stanowią pokłosie wyroku TSUE- C-472/23.
Jak zacząć proces z bankiem?
Po złożeniu oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, należy sformułować pozew, a w nim zarzuty w oparciu o treść umowy i naruszenia ustawy o kredycie konsumenckim. Kluczowe jest również prawidłowe wyliczenie roszczenia, w czym pomoże uprzednio otrzymane (na wniosek kredytobiorcy) zaświadczenie Banku dokumentujące historię pożyczki. Kluczem do sukcesu jest prawidłowa analiza prawna umowy oraz rzetelne przygotowanie powództwa.